
1. Geschiedenis
Er zijn veel verschillende hamstersoorten met allen hun eigen geschiedenis. De eerste hamsters die ontdekt zijn, is de Russische dwerghamster in het jaar 1770. Ze komen van oorsprong voor in Noord-Kazachstan (Siberië). In de jaren ’60 zijn ze vooral als laboratoriumdieren gehouden, waar ze werden bestudeert en gefokt. Later zijn ze vooral populair geworden als huisdier. In het jaar 1839 is de Syrische hamster ontdekt. In 1930 zijn ze bij Jeruzalem gevangen en van daaruit naar verschillende laboratoria gestuurd. Daarna zijn ze bij particulieren terechtgekomen en in een korte periode razend populair geworden. Ze komen van oorsprong uit woestijngebieden in Syrië. Hamsters zijn echte knaagdieren en van naturen uit een steppedier dat graag graaft. In de vrije natuur komen nog vele andere hamsters voor, b.v. de Europese hamster (beschermd) en de veldhamster (korenwolf). In het zuiden van Nederland komen veldhamsters in het wild voor.
2. Uiterlijke kenmerken
Over het algemeen hebben de meeste hamsters een brede, stompe kop met relatief grote, ronde ogen. De oren staan rechtop. Kenmerkend zijn de relatief grote wangzakken waarin hamsters voedsel kunnen verzamelen. Het lichaam is gedrongen, breed en kort. De voorvoeten hebben vier teentjes en de achtervoeten vijf. De voetzooltjes zijn behaard. De staartjes zijn behaard en nauwelijks zichtbaar. Verder worden de vrouwtjes doorgaans het grootst en het zwaarst. Hamsters hebben een korte, fijne en dichte beharing die en wollige indruk maakt. Verder heb je deze dieren in allerlei kleurcombinaties.
De grootste hamsters wegen tussen de 120-180 gram met een lengte van +/- 12 cm en een staartje van +/- 2 cm. De kleinste hamsters wegen tussen de 20-25 gram met een lengte van +/- 7 cm en een staartje van een 0,5 cm.
De levensverwachting van hamsters ligt tussen de 2 en 5 jaar.
Voor specifieke kenmerken van bepaalde soorten hamsters kan je een ‘Konijnen en knaagdieren Encyclopedie’ raadplegen.
3. Huisvesting
Een hamster heeft een ruime kooi nodig, min. 70x40 cm, zodat het diertje al zijn energie in de dagelijkse bezigheden kwijt kan. Een hamster wil namelijk klimmen, graven en zich verstoppen. Een oud aquarium is een goed onderkomen, mits het niet is afgekit met hardwordende lijmsoorten. De hamster knaagt hieraan en deze lijm is levensbedreigend voor een hamster. Voorzie het aquarium van een gazen, goed afsluitende deksel. Ook een traliekooi (liefst met horizontale spijlen) met een aantal verdiepingen is geschikt voor hamsters. Neem ook voor een kleine hamster niet een te kleine kooi. Iedere kooi moet voorzien worden van een looprad. In de natuur leggen zij kilometers per af! Er bestaan ook loopballen speciaal voor hamsters. Geef een hamster ook wat speeltjes (lege wc-rollen), trappetjes of een zandbak waarin het diertjes zich kan vermaken. Geef de hamsters een slaaphuisje. Dit kan opgevuld worden met speciaal nestmateriaal voor hamsters.
De hamster houdt van een rustig plekje met weinig harde geluiden. Zet de hamsterkooi niet in de volle zon en vooral tocht- en vochtvrij.
Als bodembedekking kan je het beste een dikke laag houtkrullen of houtsnippers met zaagsel gebruiken. Geef de hamster ook altijd een pluk hooi. Stro is niet geschikt voor hamsters. Als stro in de wangzakken wordt opgeslagen ontstaan nogal eens abcessen en ontstekingen van de wangzak. Verschoon de plasplek één keer in de twee á drie dagen, de gehele kooi één keer per week en het slaaphuisje één keer per maand.
3. Voeding
Hoewel de hamster een nachtdiertje is, is het toch van belang overdag eten aan te bieden. Ze houden ervan tussen hun slaapjes door af en toe een hapje te nuttigen. Kant en klaar hamstervoer, verkrijgbaar in de dierenwinkel, is het basisvoer.
Er bestaat ook volledige voeding voor hamsters, waarin alle voedingsbehoeften van de hamster verwerkt zijn. Geef een hamster geen konijnenvoer of knaagdierenvoer.
Hamsters zijn alleseters. Ze eten naast plantaardig voedsel ook dierlijk voedsel (b.v. insecten). Extraatjes in de vorm van havermout, ongezouten pinda’s of een hazelnoot is prima als aanvulling. Ook een hondenkoekje of kattenbrokje is een goede aanvulling op het menu. De hamster is dol op groente en fruit. Worteltjes, andijvie, broccoli, tomaat, paardebloem en gras vindt de hamster lekker. Schijfjes peer, appel, banaan, bramen of aardbeien dienen de fruitbehoeften. Maar niet te veel, want dan kunnen ze last krijgen van diarree door te veel vocht. Veel hamsters vinden het ook lekker om af en toe kwark of (vruchten)yoghurt te eten. Voor de knaagbehoefte kunt u de hamster tegemoetkomen met een takje van wilgenhout, takje van fruitbomen of met een knaagsteen. Geef de hamsters altijd een flesje met vers drinkwater en wat hooi.
4. Verzorging
Hamsters zijn van huis uit schone dieren die hun onderkomen goed op orde houden. Ze zullen dan ook snel uit hun humeur raken als het in de kooi een klein beetje gaat ruiken. Wij mensen hebben dan eigenlijk nog niets in de gaten, maar de hamster vindt dat zijn al op een vuilnisbelt leeft. Maak de hamsterkooi daarom minstens één keer per week goed schoon.
Was de handen goed na ieder contact met de hamster of zijn omgeving.
5. Omgang
Pak een hamster altijd voorzichtig op. Laat het diertje eerst goed wakker worden. Is het beestje goed wakker en tam, dan kan de hamster met de volle hand opgepakt worden, waarbij de vingers onder de buik samenkomen en de holte van de hand op de rug van het diertje ligt. De hamster kan ook met twee vingers in het nek/rugvel worden opgepakt. Om te testen of de hamster niet overdreven agressief is, kan er met een vinger voorzichtig over zijn rug gestreken worden. Als het diertje echt wakker is, moet hij dit toelaten en mag niet gaan bijten.
Als hamsters aan het vechten zijn, moeten er altijd handschoenen aangetrokken worden om ze uit elkaar te halen. Hamsters bijten in het vuur van de strijd altijd door.
Was de handen goed na ieder contact met de hamster of zijn omgeving.
6. Gedrag
Soms ontstaan er problemen met hamsters, doordat de verzorgers (vooral kinderen) overdag met hun huisdier willen spelen. De hamster is echt een schemer- of nachtdier dat overdag slaapt en ’s avonds en ’s nachts actief is. Als de hamster overdag in zijn slaap gestoord wordt, zal het diertje zich op zijn zij rollen en een dreighouding aannemen. Hij zal proberen om met vier poten zijn vijand van zich af te schoppen, heeft de bek open en laat duidelijk gekrijs horen. Als hij aangeraakt wordt, zal hij zonder pardon bijten. Vooral kinderen kunnen hiervan erg schrikken. Als een hamster in een koude ruimte is gehuisvest kan het dier in een winterslaap geraken. Vaak wordt dan gedacht dat het dier dood is, menige hamster belandt hierdoor in de vuilnisbak. Als de hamster in een warmere ruimte wordt gezet zal het diertje weer ‘tot leven’ komen.
Over het algemeen is het af te raden om meerdere hamsters in één hok te houden. Ieder diertje moet apart gevestigd worden. Hamsters zijn alleenlevende dieren, die ervan houden om alleen te zitten en hun eigen zaakjes op te knappen.
Van de Chinese en Russische dwerghamsters is bekend dat zij in de natuur in groepjes leven. In gevangenschap moet dan toch rekening worden gehouden met genoeg ruimte.
7. Geslachtsonderscheid
Het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes is bij jonge dieren te zien als u onder de staart kijkt. De afstand tussen de geslachtsopening en anus van het vrouwtje is veel kleiner dan die van het mannetje. Het gedeelte daartussenin is bij mannetjes behaard en bij de vrouwtjes kaal. Volwassen hamsters hoeft u alleen maar van bovenaf te bekijken om het verschil te kunnen zien. De vrouwtjes hebben een afgerond achterwerk, terwijl dat van de mannetjes in een punt toeloopt.
8. Voortplanting
Hamsters zijn geslachtrijp als ze 4 of 5 weken oud zijn. Een hamstervrouwtje moet ten minste 10 weken oud zijn, voordat ze gedekt wordt, bij de dwerghamster zelfs nog een stuk ouder, namelijk 3 tot 4 maanden. Eens in de 4 dagen is het hamstervrouwtje bereid zich door het mannetje te laten dekken. De draagtijd van de hamster is ongeveer 16 tot 18 dagen, bij de Chinese dwerghamster 20 tot 22 dagen en bij de Russische dwerghamster 18 tot 20 dagen. De jongen komen naakt en blind te wereld (nestblijvers). Na 4 weken kunnen de jongen bij hun moeder weggehaald worden. Het is niet verstandig om ze veel langer samen te laten zitten, want dan worden ze onhebbelijk tegen elkaar.
Mannelijke hamsters kunnen niet gecastreerd worden.
Rekening houdend met de aard van hamsters en het feit dat mannelijke hamsters niet gecastreerd kunnen worden, is het eigenlijk alleen mogelijk om twee of meer vrouwtjes samen te houden, mits er genoeg ruimte aanwezig is voor de hamsters.
Haal de dieren nooit uit elkaar, ook niet voor één uurtje. Zelfs na een korte periode herkennen ze elkaars geur niet meer en zal het uitdraaien op een vechtpartij. Pas dus ook op met het ontsnappen van deze dieren.
9. Gezondheid en ziekte
Bij een gezonde hamster zijn de neusgaten droog, de oogjes glinsteren en er mag geen traanstreep zichtbaar zijn. Er mag geen ontlasting aan het achterlijf kleven en de vacht moet glanzen.
| Doorgegroeide tanden en nagels: | De tanden en nagels van een hamster groeien hun hele leven door. Geef ze daarom hardvoer en altijd een knaagblok of –steen. Te lang geworden nagels of tanden moeten geknipt worden. |
| Natte-staart ziekte: | Dit is een van de meest voorkomende ziektes bij hamsters. Het komt vooral voor bij jonge dieren (4 tot 6 weken oud), die net uit het nest komen. De hamster wordt mager, krijgt een ruw haarkleed en last van dunne, stinkende diarree waarbij vooral de natte staart opvalt. Raadpleeg een dierenarts, soms is het te bestrijden. |
| Ziekte van Tyzzer: | Een ernstige, vaak dodelijke ziekte die bij hamsters kan optreden. Symptomen zijn: een ruw haarkleed, stijf lopen en waterige, gele diarree. Dit komt vooral voor als veel hamsters onder slechte hygiënische omstandigheden worden gehouden. |
| Tumoren: | Oudere, vooral mannelijke hamsters zijn nogal gevoelig voor (goedaardige) tumoren. Het is soms mogelijk deze chirurgisch te verwijderen, waarna vaak volledig herstel volgt. |